Son yıllarda ev ya da araç sahibi olmak isteyenlerin sıkça duyduğu kavramlardan biri tasarruf finansman sistemidir. Halk arasında evim sistemi veya evim şirketleri olarak da anılan bu model, faiz uygulanmadan belirli bir süre birikim yaparak konut ya da taşıt edinmeyi amaçlar. Bu yazıda sistemin genel işleyişini, yasal çerçevesini ve sözleşme imzalamadan önce dikkat edilmesi gereken noktaları tarafsız bir şekilde özetliyoruz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım veya finansal tavsiye niteliği taşımaz. Karar vermeden önce sözleşmeyi ayrıntılı olarak incelemeniz ve gerekirse bağımsız bir uzmandan destek almanız önerilir.
Tasarruf finansman sistemi nedir?
Tasarruf finansman, katılımcıların bir şirketle sözleşme imzalayarak belirlenen tutarda taksitleri düzenli olarak ödediği ve sözleşmede tanımlanan koşullar oluştuğunda konut veya taşıt almak için finansman kullandığı bir modeldir. Sistemin temel özelliği, klasik kredilerden farklı olarak faiz uygulanmamasıdır.
Genel hatlarıyla işleyiş şöyledir:
- Katılımcı, edinmek istediği konut veya taşıt için bir finansman tutarı belirler ve sözleşme imzalar.
- Sözleşmede belirtilen organizasyon ücreti ödenir. Bu ücretin ne zaman ve nasıl alınacağı sözleşmeye göre değişebilir.
- Katılımcı, belirlenen ödeme planına göre aylık taksitlerini öder.
- Sözleşmede tanımlanan koşullar sağlandığında katılımcı finansmanı kullanma hakkı kazanır ve konut ya da taşıt alımı gerçekleştirilir.
- Finansman kullanıldıktan sonra kalan taksitler ödeme planına göre ödenmeye devam eder.
Finansmanı kullanma zamanının nasıl belirlendiği şirkete ve sözleşmeye göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle teslimatın hangi yöntemle ve ne zaman yapılacağını sözleşmede açıkça görmek büyük önem taşır.
Yasal çerçeve ve denetim
Tasarruf finansman sektörü uzun süre özel bir düzenlemeye tabi olmadan faaliyet gösterdi. 2021 yılında yürürlüğe giren 7292 sayılı Kanun ile sektör yasal bir çerçeveye kavuştu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetimine alındı. Bu düzenlemeyle birlikte tasarruf finansman faaliyetinde bulunmak için BDDK'dan izin alınması gerekli hâle geldi.
Bir şirketin faaliyet izninin bulunup bulunmadığını BDDK'nın resmî internet sitesinden kontrol edebilirsiniz. Sözleşme imzalamadan önce bu kontrolü yapmak, atılabilecek en temel adımlardan biridir.
Tasarruf finansman ile konut kredisi arasındaki farklar
Tasarruf finansman sistemi, banka kredilerinden ve katılım bankalarının finansman ürünlerinden farklıdır:
- Faiz ve kâr payı: Tasarruf finansmanda faiz uygulanmaz; bunun yerine organizasyon ücreti gibi masraflar bulunur. Banka kredilerinde faiz, katılım bankalarında ise kâr payı esastır.
- Teslim zamanı: Banka kredisinde onay sonrası finansman genellikle kısa sürede kullanılır. Tasarruf finansmanda ise finansmanı kullanabilmek için belirli bir süre birikim yapılması gerekebilir.
- Kurum türü: Tasarruf finansman şirketleri banka değildir; katılım bankalarıyla da karıştırılmamalıdır. Adlarında benzer ifadeler geçse bile işleyişleri ve düzenlemeleri farklıdır.
Bankaların şube adreslerine bankalar sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Sözleşme imzalamadan önce sorulması gereken sorular
Tasarruf finansman sözleşmeleri uzun süreli ve yüksek tutarlı taahhütler içerir. İmzalamadan önce şu soruların yanıtlarını yazılı olarak almanız önerilir:
- Şirketin BDDK'dan faaliyet izni var mı?
- Organizasyon ücreti ne kadar, ne zaman ve nasıl tahsil ediliyor?
- Finansmanı kullanma zamanı nasıl belirleniyor? En erken ve en geç ne zaman teslimat mümkün?
- Toplam ödeyeceğim tutar, organizasyon ücreti dahil ne kadar?
- Cayma hakkım var mı? Cayma süresi ve koşulları neler?
- Sözleşmeyi feshetmek istersem ödediğim tutarlar ne zaman ve hangi kesintilerle iade edilir?
- Taksitlerimi ödeyemezsem ne olur?
- Finansman kullanıldıktan sonra hangi teminatlar isteniyor?
- Konut veya taşıt fiyatları değişirse finansman tutarı nasıl etkilenir?
Bu soruların yanıtlarını sözlü vaatlere değil, sözleşmedeki maddelere dayandırmak gerekir. Anlamadığınız bir madde varsa imzalamadan önce açıklama isteyin.
Dikkat edilmesi gereken riskler
Her finansal üründe olduğu gibi tasarruf finansman sisteminde de göz önünde bulundurulması gereken bazı noktalar vardır:
- Bekleme süresi: Finansmanı ne zaman kullanabileceğiniz, beklentinizden farklı olabilir.
- Fiyat değişimleri: Birikim süresi boyunca konut ve taşıt fiyatları değişebilir; bu da hedeflediğiniz ürünü finansman tutarıyla alıp alamayacağınızı etkileyebilir.
- Masraflar: Organizasyon ücreti ve diğer masraflar toplam maliyeti artırır.
- Fesih koşulları: Sözleşmeden vazgeçmeniz durumunda iade süreleri ve kesintiler sözleşmeye göre değişir.
Ofis ziyareti öncesinde
Bir tasarruf finansman şirketinin ofisini ziyaret etmeden önce sorularınızı yazılı olarak hazırlamanız, görüşmeyi daha verimli hâle getirir. Şirketlerin ofis adreslerine evim şirketleri sayfamızdan il ve ilçe bazında ulaşabilirsiniz. Farklı illerdeki ofislere iller sayfası üzerinden de göz atabilirsiniz. Sitemiz yalnızca adres bilgisi sunar ve herhangi bir şirketi önermez.
Kısaca
Tasarruf finansman, faiz uygulanmadan belirli bir süre taksit ödeyerek konut veya taşıt edinmeyi amaçlayan bir modeldir. Sektör 7292 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olup BDDK denetimine tabidir. Sözleşme imzalamadan önce şirketin faaliyet iznini kontrol etmek, organizasyon ücretini, teslimat koşullarını ve fesih şartlarını yazılı olarak incelemek en önemli adımlardır.